Tắt hết các giác quan: Tăng cường trí sáng tạo và giúp cho đầu óc minh mẫn

sensory deprivation

Tôi từng nghĩ rằng “cô lập giác quan” (sensory – deprivation) là một biện pháp tra tấn, cho đến khi tôi biết đến “bể float” (floatation tanks).

Bể float là một bể nước đủ lớn để chứa một người có khả năng loại bỏ mọi cảm nhận giác quan của bạn. Nghe có vẻ điên rồ, nhưng liệu pháp này lại có một số tác dụng nhất định khi được thực hiện trong khoảng thời gian ngắn:

“Sự cô lập giác quan trong khoảng thời gian ngắn đem lại sự thư giãn và trạng thái thiền định”.

Cô lập giác quan là gì?

Cô lập giác quan có nghĩa là ngắt hết mọi tín hiệu tới các giác quan của bạn. Hiểu theo nghĩa lí tưởng khi bạn cô lập giác quan, bạn sẽ không cảm thấy bất kì thứ gì hết – không có âm thanh, ánh sáng, thậm chí là cảm nhận xúc giác.

Thiết bị bể cô lập giác quan được phát minh đầu tiên vào năm 1854 bởi John C. Lilly, một nhà thần kinh học, với mục đích nghiên cứu. Tuy nhiên ông sớm nhận ra đây làm một mảng khoa học thú vị để khám phá.

Bể cô lập giác quan hoạt động như nào?

Đầu tiên bạn tắm tráng, sau đó trút bỏ hết quần áo và bước vào một bể lớn chứa 1 tấn nước và 500kg muối tắm Epsom. Nồng độ muối siêu đặc (40% trở lên) khiến bạn nổi dễ dàng trên mặt nước ở tư thế thả lỏng nhất. Nó cũng khiến cho việc lật người và chết đuối là điều không thể.

Khi đã vào trong bể, bạn đóng cửa kín (cửa không khoá và bạn có thể ra bất cứ khi nào) và nằm thả lỏng trên mặt nước. Bạn sẽ cảm thấy như trong không gian không trọng lực. Không có chút ánh sáng nào khiến cho bạn không thể nhận ra mình đang nhắm hay mở mắt. Nút tai khiến cho bạn không thể nghe thấy bất cứ thứ gì.

Não bạn sẽ phản ứng ra sao khi không còn tín hiệu từ bên ngoài?

Mỗi người có một trải nghiệm riêng, tuy nhiên có thể thấy một vài điểm chung trong các báo cáo trải nghiệm cô lập giác quan:

Seth Stevenson (báo Slate) có một trải nghiệm khá thú vị:

“Trong khoảng 15 phút đầu, tôi tự hỏi tôi đang làm gì ở đây. Tôi nghĩ về đủ thứ, cảm thấy chán. Tôi tưởng tượng mình chuẩn bị bước ra khỏi bể ngay. Đột nhiên một điều kì diệu xảy ra. Nếu bạn đã từng dùng chất thức thần như LSD, bạn hẳn thể biết cảm giác rờn rợn khi thuốc bắt đầu có tác dụng ấy. Cơ thể tôi như đang muốn nói rằng “điều gì đó chuẩn bị xảy ra, có gì đó đang xảy ra”. Não tôi hoạt động một cách loạn lạc. Bỗng dưng, mọi thứ thật yên tĩnh. Tôi nhận ra mình đang ở trong một trạng thái nhận thức khác lạ.”

Sau một khoảng thời gian trong vô định, bạn đối diện với tâm trí của mình. Một khi cơ thể bắt đầu quen với trạng thái không còn kích thích bên ngoài, não bạn thư giãn và tiết ra ít hormone stress hơn. Sóng não đi từ trạng thái alpha (tỉnh táo suy nghĩ) sang trạng thái theta – trạng thái não bộ trước khi đi vào giấc ngủ và khi vừa mới tỉnh dậy. Thông thường chúng ta chỉ trải nghiệm trạng thái này một vài phút trong ngày. Thông qua luyện tập, trải nghiệm trạng thái theta kéo dài giúp chúng ta tư duy trừu tượng tốt hơn.

Ai cũng trải nghiệm trạng thái theta – tuy nhiên phần lớn rơi vào giấc ngủ ngay khi đạt đến trạng thái này. Bể float là một công cụ đạt được và duy trì trạng thái tuyệt vời này mà không cần hàng năm luyện tập như các thiền gia.

Ích lợi của liệu pháp cô lập giác quan

Floating đã được kiểm nghiệm có tác dụng cải thiện:

  • Stress
  • Các bệnh đau mãn tính
  • Khả năng tư duy
  • Khả năng thể thao, âm nhạc,…

Một số các nhà nghiên cứu đã thử nghiệm cho các nhạc sĩ float để đánh giá khả năng của họ sẽ được cải thiện như thế nào sau khi float: “những ứng viên trong nhóm float có điểm số trong lớp ứng biến jazz cao hơn nhóm ứng viên không float”.

Theo Wikipedia: “Trong bể float trạng thái theta có thể kéo dài hơn vài phút mà không dẫn đến sự mất nhận thức. Mọt số khai thác lợi ích này để tăng cường khả năng sáng tạo và tư duy. Liệu pháp này đã được kiểm nghiệm tại Mỹ và Thuỵ Điển với kết luận bao gồm khả năng giảm đau và stress cũng như tăng cường tuần hoàn máu và điều hoà huyết áp.

Tăng cường trí sáng tạo?

Về khả năng sáng tạo, trải nghiệm float thường đem đến các hiệu ứng sau:

1.  Khả năng sáng tạo tăng cường ngay tức thì

Nghiên cứu năm 2011 đã cho thấy “sau buổi float, sinh viên có điểm số sáng tạo cao hơn trước khi tham gia.”

“Một lợi thế tuyệt vời của floating đó là nó tăng cường sự sáng tạo và nuôi dưỡng cảm hứng. Sau một buổi float trong môi trường yên tĩnh, các giác quan trở nên nhạy cảm hơn… màu sắc trở nên sống động hơn, mùi hương thơm hơn và vị giác của bạn cảm thấy ngon hơn hẳn.”

2. Ảo giác khi float là điều rất bình thường

Khi mà não bộ không còn nhận tín hiệu từ bên ngoài – não bộ sẽ tự tao ra kích thích. Nhiều floater trải nghiệm ảo giác ở trong môi trường bể float. Não bộ được thư giãn cho phép bạn hình dung các hình ảnh một cách rõ rệt hơn bình thường rất nhiều.

Nguồn: Belle Beth Cooper