Uống nước tiểu chữa bệnh? Chuyện thật, chuyện đồn và điều khoa học đã biết

Cập nhật: 30/10/2026 · Biên soạn bởi Float Vietnam

Trả lời nhanh: Liệu pháp nước tiểu (urine therapy, niệu liệu pháp) là việc uống, ngậm, rửa mắt hoặc thoa nước tiểu của chính mình với niềm tin rằng nó có thể chữa bệnh, từ mụn, đau dạ dày cho đến cả ung thư. Niềm tin này có gốc từ một số văn bản cổ ở Ấn Độ, được một cuốn sách xuất bản tại Anh năm 1944 đưa trở lại sự chú ý của công chúng, và đến nay vẫn còn những nhóm thực hành ở Việt Nam. Câu trả lời từ khoa học hiện khá rõ: chưa có bằng chứng cho thấy uống hay bôi nước tiểu mang lại lợi ích cho sức khoẻ. Nước tiểu cũng không vô trùng như nhiều người vẫn nghĩ, và rủi ro đáng ngại nhất xuất hiện khi một người đặt niềm tin vào phương pháp này đến mức trì hoãn hoặc bỏ lỡ việc điều trị thực sự cần thiết.

Mức bằng chứng: Chưa có bằng chứng. Bài này để đọc cho biết, không phải lời khuyên hay hướng dẫn thực hành.

Liệu pháp nước tiểu là gì?

Liệu pháp nước tiểu có nhiều cách thực hành khác nhau. Có người uống một ít nước tiểu đầu tiên vào buổi sáng, có người ngậm, súc miệng, rửa mắt, đắp lên da hoặc xoa bóp khắp người. Một số nhóm thậm chí kết hợp nhịn ăn và chỉ uống nước tiểu trong nhiều ngày. Trong những cộng đồng tin vào phương pháp này, nước tiểu đôi khi được gọi bằng những cái tên rất đẹp như “nước cam lồ”, “nước của sự sống” hay “liệu pháp vàng”.

Những cái tên ấy phần nào cho thấy đây không chỉ là một thói quen sức khoẻ. Với một số người, nó còn mang theo câu chuyện về sự thanh lọc, khả năng tự chữa lành và niềm tin rằng cơ thể đã có sẵn thứ mình cần để phục hồi.

Từ Shivambu Kalpa đến các nhóm ở Việt Nam

Ở Ấn Độ, một văn bản cổ có tên Shivambu Kalpa ca ngợi việc uống nước tiểu như một pháp tu và một cách giữ gìn sức khoẻ. Đến năm 1944, ông John W. Armstrong, một người Anh, xuất bản cuốn “The Water of Life” (Nước của sự sống), kể rằng ông đã tự chữa bệnh bằng cách nhịn ăn và uống nước tiểu. Cuốn sách góp phần đưa phong trào này lan rộng ra nhiều nơi trên thế giới. Sau đó, liệu pháp nước tiểu càng được biết đến khi cựu thủ tướng Ấn Độ Morarji Desai công khai nói rằng ông uống nước tiểu mỗi ngày.

Ở Việt Nam, báo chí nhiều lần đưa tin về những nhóm, thậm chí cả những làng, tin rằng nước tiểu có thể chữa bệnh, kể cả ung thư, trong khi các bác sĩ nhiều lần lên tiếng cảnh báo (VietnamNet). Trên mạng xã hội, những câu chuyện kiểu “uống nước tiểu khỏi bệnh” vẫn được chia sẻ, thường đi kèm lời kể cá nhân rất chân thành và đôi khi rất cảm động.

Chính ở đây câu chuyện trở nên khó hơn việc đơn giản chia nó thành “đúng” và “sai”. Một trải nghiệm cá nhân có thể hoàn toàn thật với người kể, nhưng cảm giác mình đã đỡ bệnh sau khi làm một điều gì đó vẫn chưa đủ để chứng minh rằng chính điều đó là nguyên nhân khiến bệnh cải thiện.

Khoa học nói gì?

Nước tiểu là gì? Nước tiểu là một trong những con đường mà thận đưa ra ngoài những chất cơ thể không còn cần đến. Thành phần của nó chủ yếu là nước, cùng urê, muối, creatinin và hàng nghìn chất khác với lượng rất nhỏ. Nói đơn giản, đây là những gì cơ thể đã chủ động lọc và thải ra ngoài; đưa chúng trở lại cơ thể không mang thêm một lượng dưỡng chất đáng kể nào.

Nước tiểu có vô trùng không? Không. Đây là một hiểu lầm khá phổ biến. Nước tiểu của người khoẻ mạnh vẫn có thể chứa vi khuẩn, và khi đi qua đường tiểu để ra ngoài, nó còn có thể nhiễm thêm. Hai nhà khoa học Christian Moro và Charlotte Phelps (Đại học Bond, Úc) viết trên The Conversation năm 2022 rằng chưa có bằng chứng khoa học nào cho thấy uống nước tiểu hay bất kỳ liệu pháp nước tiểu nào có lợi (The Conversation).

Còn urê trong kem dưỡng da thì sao? Đây là một câu hỏi hợp lý, bởi urê đúng là có mặt trong nhiều loại kem dưỡng ẩm. Nhưng urê trong mỹ phẩm đã được làm sạch và pha ở nồng độ phù hợp, còn lượng urê trong nước tiểu quá thấp để tạo ra tác dụng tương tự, đồng thời nước tiểu còn chứa vi khuẩn và nhiều chất thải khác.

Những rủi ro có thật: Uống nước tiểu có thể đưa vi khuẩn vào cơ thể, gây tiêu chảy, nôn hoặc nhiễm trùng. Muối có trong nước tiểu cũng có thể khiến cơ thể mất nước thêm thay vì giúp bù nước. Nếu một người đang dùng thuốc, nước tiểu còn có thể mang theo phần thuốc và các chất chuyển hoá mà cơ thể vừa thải ra. Rửa mắt bằng nước tiểu cũng có thể gây viêm hoặc nhiễm trùng mắt.

Rủi ro lớn nhất không nằm trong cốc nước. Điều đáng lo hơn cả không hẳn là bản thân nước tiểu, mà là điều xảy ra khi niềm tin vào nó trở nên mạnh đến mức một người đang có bệnh nặng trì hoãn hoặc bỏ điều trị. Một bác sĩ Bệnh viện K Hà Nội từng kể về những người bệnh ung thư theo cách này rồi suy kiệt dần (VietnamNet).

Vì sao vẫn có người tin?

Có những lý do rất con người khiến một phương pháp như vậy có thể tồn tại qua nhiều thế hệ. Nhiều bệnh vốn có lúc nặng, lúc nhẹ hoặc tự thuyên giảm theo thời gian; nếu đúng vào giai đoạn bệnh bắt đầu đỡ mà ta vừa thử một phương pháp mới, việc kết nối hai chuyện ấy với nhau gần như là phản xạ tự nhiên. Người cảm thấy mình thành công thường muốn kể lại câu chuyện, trong khi những người không thấy tác dụng ít khi có động lực lên mạng để nói rằng chẳng có gì xảy ra.

Hiệu ứng giả dược cũng có thật: một niềm tin mạnh có thể khiến con người cảm thấy dễ chịu hơn trong một khoảng thời gian. Và sâu hơn nữa là một nhu cầu rất dễ hiểu — cảm giác mình có thể tự nắm lấy sức khoẻ của bản thân, bằng một thứ sẵn có, không phụ thuộc hoàn toàn vào thuốc men, bác sĩ hay bệnh viện.

Nhìn như vậy không có nghĩa là đồng ý rằng liệu pháp nước tiểu có tác dụng. Nó chỉ giúp ta hiểu vì sao một người thông minh, chân thành và thực sự quan tâm đến sức khoẻ của mình vẫn có thể tin vào nó. Và khi hiểu được điều đó, cuộc trò chuyện với người thân cũng dễ trở nên tử tế hơn: thay vì chê cười hay thắng thua, ta có thể hỏi họ đã trải qua điều gì, họ đang hy vọng điều gì, rồi cùng nhau nhìn lại bằng chứng.

Cơ thể cần gì để phục hồi?

Sau những câu chuyện về những phương pháp kỳ lạ, câu trả lời đôi khi lại quay về những điều ít kịch tính hơn nhiều. Cơ thể thường cần ngủ đủ, uống nước sạch, ăn uống đủ chất, vận động vừa sức và có những khoảng nghỉ thực sự — những khoảng thời gian mà ta không tiếp tục bắt hệ thần kinh phải xử lý thêm công việc, tiếng ồn và kích thích.

Thiền Nổi (float therapy) là một cách nghỉ như vậy. Bạn nằm trên làn nước muối Epsom ấm 33–34 °C, gần nhiệt độ da, trong bóng tối và yên lặng, để cơ thể và tâm trí có cơ hội thả lỏng. Các thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng đã cho thấy Thiền Nổi có tác dụng rõ ràng lên lo âu, căng thẳng và căng cơ. Đọc thêm Muối Epsom là gì? và Các tầng Thiền Nổi.

Bài này nằm trong loạt bài tìm hiểu những cách phục hồi quen thuộc và cả những cách lạ của người Việt và thế giới, như cạo gió hay giác hơi. Mục đích không phải để chế giễu những niềm tin cũ, cũng không phải để biến mọi thứ truyền thống thành đúng chỉ vì chúng đã tồn tại lâu, mà đơn giản là nhìn từng phương pháp bằng cùng một câu hỏi: điều gì đã có bằng chứng, và điều gì đến nay vẫn chưa có.

Muốn tự trải nghiệm? Phòng float của Float Vietnam hiện ở Ōmni Space, 16C Quốc Hương, Thảo Điền, TP. Thủ Đức, mở cửa 9:00–21:00 hằng ngày. Đặt lịch float hoặc đọc trước giải đáp thắc mắc cho người mới.

Bài này thuộc Thư viện Phục hồi của Ōmni Space: những cách phục hồi bằng nhiệt độ, nước và sự tĩnh lặng, kể lại một cách trung thực.

Đọc bản tiếng Anh: Urine Therapy: History, Science and Risks